«Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծ

Հիմնավորում

Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու մասին ՀՀ օրենքնի նախագծի վերաբերյալ

1.  Իրավական ակտի անհրաժեշտությունը (նպատակը). Նախագծի նպատակը ֆիզի­կա­կան անձանց կողմից վճարված եկամտային հարկի հաշվին ոչ առևտ­րա­­յին կազ­մա­­­կերպու­թյուն­ներին և զանգ­վա­ծային լրատ­վու­թյան միջոց­ներին հատ­կա­ցում­ներ կատարելու կառու­ցա­­կար­գերի ձևավո­րումն է։

2. Կարգավորման հարաբերությունների ներկա վիճակը և առկա խնդիրները. Հայաս­տանի Հանրապետությունում գործում է ռեզիդենտ հանդիսացող ՀՀ քաղա­քա­ցի­ների բացա­ռությամբ անչափահասների եկամուտների հայտարարագրման և դրան զուգա­հեռ` «սոցիա­լա­կան ծախ­սերի» համակարգ, որի շրջանակներում հայտարարատուները հնա­րա­վո­րություն ունեն իրենց վճարած եկամտային հարկի գումարներից հետ ստանալ տարվա ընթաց­քում իրենց (կամ իրենց ընտանիքի անդամների) համար կատարված ու փաստա­թղթերով հիմ­նա­վորված առողջապա­հու­թյան և կրթության ծառայությունների գծով ծախսերի մի մասը:

Միևնույն ժամանակ, ոչ առևտրային կազմակերպությունների և զանգ­վածային լրատ­վու­թյան միջոցների կայուն ու շարունակական գործունեությունը կարևոր նշանակություն ունի անկախ քաղա­քացիական հասարա­կու­թյան ու ազատ, անկողմնակալ խոսքի զարգացման քաղա­­քականության տեսանկյունից։

Խնդիրն այն է, որ ոչ առևտրային կազմակեր­պություններին և զանգ­վա­ծա­յին լրատվու­թյան միջոց­նե­րին ֆիզիկական անձանց կողմից ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կառու­ցա­կար­գեր ձևավորված չեն։

3.  Առկա խնդիրների առաջարկվող լուծումները. Նախագծով առաջարկում է ընդլայնել ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրման համակարգին զուգահեռ ներդրված՝ սոցիալական ծախսերի շրջանակը: Մասնավորապես, առաջարկվում է սահմանել, որ 2027 թվա­­կանի հունվարի 1-ից սոցիա­լա­կան ծախսեր են համարվում նաև ոչ առևտ­րա­յին կազ­մա­­­կեր­պու­թյուն­ներին և զանգ­վա­ծային լրատ­վու­­թյան միջոց­ներին հայտա­րա­րատու ֆիզիկական անձանց կողմից փոխանցված դրամա­կան միջոցները: Բացի այդ, առաջարկվում է նախա­տեսել, որ ոչ առևտրային կազ­մա­­­կեր­պու­թյուն­ների և զանգ­վա­ծային լրատ­վու­թյան միջոց­ների շրջանակը սահ­մանելու է Կառա­վա­րությունը։

4.  Կարգավորման առարկան. Նախագծի կարգավորման առարկան սոցիալական ծախ­­­սերի նոր տեսակների սահմանման հետ կապված հարաբերություններն են:

5.  Նախագծի մշակման գործընթացում ներգրավված ինստիտուտները և անձինք. Նախագիծը մշակվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության կողմից:

6.  Իրավական ակտի կիրառման դեպքում ակնկալվող արդյունքը. Նախագծի ընդուն­ման արդյունքում ակնկալվում է որոշ ոլորտներում գոր­ծող ոչ առևտրային կազ­մակե­ր­պութ­յուններին և զանգվածային լրատվության միջոցներին ֆիզիկական անձանց կողմից ֆինա­նսա­պես աջակ­ցու­թյուն տրա­մադ­րելու կառուցակարգեր ձևավորել։Նախագծի ընդու­նումը լրա­ցուցիչ ֆինանսական միջոցների անհրաժեշտություն չի պահան­ջում, իսկ դրա ընդուն­մամբ պայմանավորված՝ տեղի կունենա պետական բյուջեի ծախսերի ավե­լացում, իսկ եկա­մուտների էական նվազեցում տեղի չի ունենա:

7. Կապը ռազմավարական փաստաթղթերի հետ. Կառավարության 2021-2026թթ. ծրա­գիր, ոլորտային և/կամ այլ ռազմավարություններ (Պետական ֆինանսների կառավար­ման համա­կարգի բարեփոխումների 2019-2023թթ. գործողությունների ծրագիր). Նախագիծը բխում է Կառավարության 2021-2026 թվականների ծրագրի 6.8-րդ «Հարկա­բյուջետային քաղա­քա­կա­նու­թյուն» մասով սահմանված քաղաքականության ուղղություն­ներից, ըստ որի ներդրվելու է ֆիզի­կա­կան անձանց եկամուտների հայտարարագրման գործուն համակարգ, որը կնպաստի նաև միջազգային պրակտիկայում լայնորեն կիրառվող «սոցիալական կրեդիտ­ների» համա­կարգի ներդրմանը: