Հայաստանի Հանրապետության լեզվաքաղաքականության հայեցակարգ

Հարցի հստակեցման նպատակով, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերջին հարյուրամյակում տարածաշրջանում տեղի ունեցած պատմաաշխարհագրական փոփոխությունները, Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստորագրված մի շարք միջազգային պայմանագրերը և ՀՀ ներքին օրենսդրությունը, մասնավորապես՝ Հայաստանի Հանրապետության «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքը, առաջարկում եմ նախագծի Հավելվածի 3-րդ գլխի 21-րդ կետում հստակեցնել «արևմտահայ գավառներ» հասկացությունը և այն ձևակերպել հետևյալ կերպ՝ «նախկին Օսմանյան կայսրության հայաբնակ վիլայեթներ»։

Այսինքն՝ առաջարկում եմ տվյալ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ․

«Արդի շրջանում հայերենի զարգացումն ու նորմավորումն ընթացել է երկու տարբերակով՝ արևելահայ և արևմտահայ։ Արևելահայ տարբերակը առնվազն վերջին հարյուրամյակում իրականացրել է պետական-պաշտոնական լեզվի գործառույթը՝ ապահովելով գրական, գիտական և մշակութային գործունեությունը։ Արևմտահայ տարբերակը, լինելով հայ ժողովրդի արևմտահայ հատվածի լեզուն, շարունակում է գործածվել Սփյուռքի տարբեր գաղթօջախներում, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետությունում բնակվող՝ նախկին Օսմանյան կայսրության հայաբնակ վիլայեթներից բռնագաղթած հայերի և նրանց ժառանգների սոցիալական, գրական և մշակութային կյանքում՝ որպես ժառանգված լեզվական տարբերակ, և ուսուցանվում է կրթական հաստատություններում՝ հանդիսանալով հայերենի նորմավորված մյուս տարբերակը»։

Առաջարկում եմ նախագծի Հավելվածի 3 գլխի 28-րդ կետում առկա «Օտար լեզուների ուղղությամբ մասնագիտացած Հայաստանի Հանրապետության բուհերում ուսուցանվում և ուսումնասիրվում են նաև անգլերենը, ռուսերենը, ֆրանսերենը, գերմաներենը, իսպաներենը, իտալերենը, վրացերենը, պարսկերենը, արաբերենը, չինարենը, թուրքերենը, ադրբեջաներենը, կորեերենը, ճապոներենը, բուլղարերենը, լեհերենը, հունարենը, ռումիներենը, հին սլավոներենը, լատիներենը» ձևակերպումից հանել անգլերենի, գերմաներենի, ռուսերենի և ֆրանսերենի հիշատակումը։

Քանի որ նույն կետում արդեն իսկ նշվում է, որ Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում որպես օտար լեզու ուսուցանվում են անգլերենը, գերմաներենը, ռուսերենը և ֆրանսերենը, իսկ «նաև» կապի կիրառմամբ մասնագիտացված բուհերի վերաբերյալ ձևակերպումը ենթադրում է, որ այդ լեզուները ևս ուսուցանվում են տվյալ բուհերում՝ այլ լեզուների հետ մեկտեղ, դրանց կրկնակի թվարկումը դառնում է ավելորդ և լեզվական տեսանկյունից չհիմնավորված։

Այսպիսով, առաջարկում եմ կետը շարադրել հետևյալ կերպ՝

«Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում որպես օտար լեզու ուսուցանվում են անգլերենը, գերմաներենը, ռուսերենը և ֆրանսերենը։ Օտար լեզուների ուղղությամբ մասնագիտացած Հայաստանի Հանրապետության բուհերում ուսուցանվում և ուսումնասիրվում են նաև իսպաներենը, իտալերենը, վրացերենը, պարսկերենը, արաբերենը, չինարենը, թուրքերենը, ադրբեջաներենը, կորեերենը, ճապոներենը, բուլղարերենը, լեհերենը, հունարենը, ռումիներենը, հին սլավոներենը, լատիներենը։» ։