Հիշել նախագիծը

«Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի և հարակից օրենքների նախագծեր

 «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքն (այսուհետ՝ Օրենք) ընդունվել է 1998 թվականի մայիսի     5-ին, որից հետո Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգը կրել է բազմաթիվ ինստիտուցիոնալ փոփոխություններ: Արդյունքում Օրենքը պարունակում է մի շարք թերություններ և հակասություններ, ինչպես նաև չի համապատասխանում Սահմանադրական դատարանի, Վճռաբեկ դատարանի որոշումների և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռների հիման վրա ձևավորված պրակտիկային, մասնավորապես՝

 

  1. Օրենքում առկա են անհստակություններ և թերի կարգավորումներ կապված կատարողական թերթ տալու իրավասություն ունեցող դատարանների, կատարողական թերթ տալու ժամկետների, կատարողական թերթ տալու դիմումի քննության արդյունքում կայացվող որոշումների, ինչպես նաև  դրանց բողոքարկման հետ: Այսպես՝
  • Օրենքի որոշ կարգավորումներից բխում է, որ եթե վերաքննիչ դատարանը կայացնի, օրինակ, դատական սանկցիա կիրառելու մասին դատական ակտ, ապա կատարողական թերթը պետք է տա առաջին ատյանի դատարանը, այն դեպքում, երբ ակտը կայացրել է վերաքննիչ դատարանը,
  • Օրենքում բացակայում է կատարողական թերթ տալու դիմումը մերժելու և առանց քննության թողնելու կառուցակարգեր,
  • 2018 թվականի փետրվարի 9-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներից բխում է, որ արբիտրաժի վճիռների, ֆինանսական համակարգի հաշտարարի որոշումների, օտարերկրյա դատարանների և արբիտաժի վճիռների հարկադիր կատարման համար կատարողական թերթ ստանալու նպատակով անձի դիմումի համաձայն դատարանը կայացնում է որոշում, մինչդեռ Օրենքի 18-րդ հոդվածի վերլուծությունից կարելի է եզրահանգել, որ դատարանի որոշումը բավարար չէ կատարողական թերթ տալու համար և դատարանի որոշման առկայության պայմաններում անհրաժեշտ է կրկին դիմում ներկայացնել,
  • Օրենքով կատարողական թերթ տալը կամ կատարողական թերթ տալու դիմումը մերժելը բողոքարկելու իրավական հնարավորություն նախատեսված չէ, ինչը հակասում է Սահմանադրական դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ի ՍԴՈ-1330 որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմանը, որի համաձայն՝ կատարողական թերթը կազմում է դատական ակտի օրգանական մասը, հետևաբար` այն ենթարկվում է գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի օրենքով նախատեսված բողոքարկման ընդհանուր կանոնին:

 

  1. Օրենքում բացակայում են կատարողական թերթով նախատեսված պարտավորությունը կամովին կատարելու և անհրաժեշտ ապացույցներ ներկայացնելը խրախուսելու մեխանիզմները:
  2. Օրենքը հարկադիր կատարողի կողմից ընդունված որոշումների և ծանուցումների ուղարկման և հանձնման հետ կապված հարաբերությունների կարգավորման համար հղում է կատարում ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքին, որում առկա նոր մոտեցումները անհրաժեշտ է ներդնել կատարողական վարույթում:
  3. Օրենքը ներկայումս չի նախատեսում կատարողական թերթի պահանջների կատարումն ապահովելու համար պարտապանին կամ այլ անձանց որոշակի գործողություններ կատարելուն պարտավորեցնելու հնարավորություն:
  4. Օրենքը չի ապահովում պարտատիրոջ պահանջների բավարարման լիարժեք մեխանիզմ: Այսպես՝
  • գործնականում դատական ակտերի հարկադիր կատարման գործընթացում առաջանում են իրավիճակներ, երբ կատարողական վարույթի ընթացքում պարտապանը միջոցներ չի ձեռնարկում իրեն փաստացի պատկանող (օրինակ՝ ժառանգության իրավունքի վկայագրի, դատական ակտի կամ այլ իրավահաստատող փաստաթղթի հիման վրա) և իր անունով գրանցման ենթակա գույքային իրավունքը գրանցելու ուղղությամբ՝ վճռով իր վրա դրված պարտավորությունների կատարումից խուսափելու նպատակով,
  • Օրենքը չի սահմանում գույք կամ գույքային իրավունք ձեռք բերելու դեպքում նոր հայտարարագիր ներկայացնելու պարտականություն:
  1. Օրենքի 40-րդ և 41-րդ հոդվածների կարգավորումից բխում է, որ պարտապանի բացակայության դեպքում հարկադիր կատարողը կարող է ավարտել կատարողական վարույթը, մինչդեռ գործնականում հնարավոր են իրավիճակներ, երբ պարտապանի ներկայության անհրաժեշությունն ընդհանրապես բացակայում է կատարողական գործողություններ իրականացնելու համար (օրինակ՝ պարտապանի բանկային հաշվին առկա դրամական միջոցների վրա բռնագանձում տարածելիս), սակայն, փաստորեն, նրա բացակայության պայմաններում հարկադիր կատարողը կարող է ավարտել կատարողական վարույթը:
  2. Օրենքըպարտապանին սեփականության իրավունքով պատկանող բնակարան կամ այլ շինություն անարգել մուտք գործելու հնարավորություն նախատեսելու պարագայում չի կարգավորում պարտապանի բացակայության, համաձայնություն չտալու կամ այլ կերպ հարկադիր կատարողի՝ բնակարան մուտք գործելը խոչընդոտելու դեպքում ձեռնարկվող միջոցների հարցը:
  3. Գրավով ապահովված պարտավորության կատարման ընթացքում գրավի առարկայի անբավարարության կամ գրավի առարկան չհայտնաբերելու դեպքում հարկադիր կատարողը չի կարող բռնագանձում տարածել պարտապանի այլ գույքի վրա, քանի որ կատարողական թերթում դրա մասին նշված չի լինում:
  4. Օրենքը նախատեսում է միայն հարկադիր աճուրդով օտարված բնակարանի, բնակելի տան և այլ շինության նոր սեփականատիրոջ պահանջով բնակարանը, բնակելի տունը կամ շինությունն զբաղեցնող պարտապան սեփականատիրոջը, ինչպես նաև այն անձանց, որոնց օգտագործման իրավունքը գրանցված չէ օրենքով սահմանված կարգով, վտարելու հնարավորություն:
  5. Օրենքով սահմանված կարգավորումների համաձայն՝ դատարանը կատարողական թերթը հարկադիր կատարողին ուղարկում է էլեկտրոնային եղանակով, սակայն հարկադիր կատարողի կողմից կայացված որոշումները դատարանին էլեկտրոնային եղանակով տրամադրելու մասին դրույթներ նախատեսված չեն:
  6. Օրենքի 44.1-ին հոդվածում ներառված չեն պարտապանի կողմից իր պարտավորությունը մասնակի կատարվելու դեպքում պարտապանի դրամական միջոցների վրա նախկինում պարտավորության ողջ ծավալով դրված արգելանքը հանելու կառուցակարգեր:
  7. Օրենքում առկա են նաև վերոնշյալ և այլ կարգավորումների հետ փոխկապակցված մի շարք խնդիրներ ևս:

          Վերոշարադրյալը վկայում է «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու անհրաժեշտության մասին:

  • Տևողություն

    09.10.2018 25.10.2018
  • Տեսակ

    Օրենք

  • Ոլորտ

    Դատական ակտերի հարկադիր կատարում

  • Նախարարություն

    Արդարադատության նախարարություն

Ուղարկել նամակ նախագծի հեղինակին

Ձեր ուղարկած առաջարկը կտեղադրվի կայքում 10 աշխ. օրվա ընթացքում

Չեղարկել

Դիտումներ` 426

Տպել

Առաջարկներ`

Միհրան Մինասյան

18.10.2018

Առաջարկություն 4-րդ Նախագծի 5-րդ հոդվածով ներկայացված է օրենքի 21-րդ հոդվածի 1-ին մասի ա 4-րդ կետի փոփոխություն հետևյալ բովանդակությամբ՝ «հայրանունը» բառից հետո լրացնել «՝ գործում այդ տվյալի առկայության դեպքում» Առաջարկում եմ մատնանշել, որ հայցվոր կողմի հայրանունը կատարողական թերթում նշվում է եթե հայցվոր կողմի անձը հաստատող փաստաթղթում նշված է վերջինիս հայրանունը։ Հիմնավորում ՝ հայցվոր կողմը կարող է հայցադիմում ներկայացնել միայն իր անձը հաստատող փաստաթղթի հիման վրա ՀՀ քաղ դատ օր-ի 122հոդ-ի 1-ին կետի 1-ի ենթակետի իմաստով։ Անձը հաստատող փաստաթուղթ չի համարվում ծննդյան վկայականը, հետևաբար ծննդյան վկայականի մեջ նշված հայրանունը չի կարող գրվել կատարողական թերթում։ Առաջարկություն 5-րդ ՀՀ օրենսդրությամբ անհրաժեշտ է ստեղծել կարգ, որի համաձայն դատարաններում և ԴԱՀԿ-ում անձը հաստատող փաստաթղթի տվյալներ հասկացողությունը պարտադիր կներառի հայցվորի կամ դիմումատուի (պահանջատիորոջ) ծննդյան թիվը և վայրը , բայց ոչ թե հայրանունը կամ մայրանունը եթե վերջինս հայր չունի։

Միհրան Մինասյան

15.10.2018

Առաջարկություն 3-րդ Նախագծով անհրաժեշտ է ստեղծել նոր կարգ , որի համաձայն դատական ակտը հնարավոր կլինի կամովին կատարել հետևյալ կերպ։ Դատարանը պետք է պահանջատեր կողմին կատարողական թերթ տա նշելով առ այն որ կատարողական թերթը տրվել է պահանջատեր կողմից դատական ակտը հարկադիր կարգով կատարելու նպատակի համար։ Իսկ պարտապան կողմին նույնպես պետք է կատարողական թերթ տա բայց նշելով, որ կատարողական թերթը տրվել է պարտապան կողմին դատական ակտը կամովին կատարելու նպատակի համար։ Պարտապան կողմը որպեսզի ապացույց ձեռք բերի այն մասին որ դատական ակտը կատարել է կամովին պետք է դիմի հարկադիր կատարողին և համապատասխան գործընթացից հետո ստանա որոշում՝ առ այն որ դատական ակտը կատարվել կամովին։ Առաջարկության հիմնավորում՝ Օրինակ՝ եթե դատական ակտի հիման վրա պետք է կատարվի վտարում, պարտապան կողմը ինչպես կարող է կամովին կատարել դատական ակտը եթե չի կարող ապացույց ձեռք բերել, հատկապես այն դեպքում երբ բացակայում է պահանջատեր կողմը ? Ինչպես կարող է ճիշտ որոշվել պարտապան կողմի չկատարած պարտավորության կետանցի օրը ? Պահանջատեր կողմի մահվան դեպքում ինչպես կարող է պարտապան կողմը կամովին կատարել դատական ակտը առանց հարկադիր կատարողի մասնակցության և արձանագրության ? Վերը նշված հարցերի պատասխանը կարելի է տալ միայն ստեղծելով սույն առաջարկությամբ ներկայացված կարգը։ Ինչպես նաև պետք է ստեղծել գումարի բռնագանձման դատական ակտի կամովին կատարման նոր կարգ՝ որպեսզի պարտապան կողմը ստացականի հիման վրա առձեռն գումար չտա պահանջատեր կողմին, քանի որ ստացականը որպես փաստ և ապացույց կարող է ստեղծել վիճելի հարաբերություն և դատական նոր վեճ կողմերի միջև։

Միհրան Մինասյան

11.10.2018

Նախագծի 5-րդ կետով սահմանված է՝ Դատարանը մերժում է կատարողական թերթ տալու դիմումը, եթե՝ գործում առկա է դատական ակտը կատարված լինելու մասին ապացույց։ Առաջարկություն 1 1/ Անրհաժեշտ է պարզել թե ինչ ապացույցի մասին է խոսքը ? դատարանի կողմից հետազոտված թե ոչ ? 2/ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 67 հոդավածի իմաստով ապացույցի տեսակներն են 1) վկայի ցուցմունքը. 2) գրավոր ապացույցները. 3) իրեղեն ապացույցները. 4) լուսանկարները (լուսաժապավենները), ձայնագրություններն ու տեսագրությունները. 5) փորձագետի եզրակացությունը. 6) մասնագետի բացատրությունը։ Անհրածեշտ է մատնանշել թե վերը նշված հոդվածի իմաստով որ տեսակի ապացույցի մասին է խոսում նախագիծը ? Առաջարկություն 2՝ ՀՀ քաղ. դատ. օր-ում պետք է ավելացնել հայացապահանջը մինչև դատաքննության ավարտը կամովին կատարելու կարգ ։ Իսկ դատաքննության ավարտից հետո ոչ թե հայցապահանջն է համարվելու կամովին կատարված այլ դատական ակտն է համարվելու կամովին կատարված, նաև այն դեպքում երբ պարտապան կողմի ներկայացրած գրավոր ապացույցը կամովին կատարելու մասին գոյություն է ունեցել դատաքննության ավարտից առաջ։ Հետևաբար կամովին կատարված դատական ակտի փաստը պետք է արձանագրի միայն հարկադիր կատարողը և հարուցված կատարողական վարույթը կարճի այդ հիմքով։ Կատարողական թերթը դատարանի կողմից պետք է տրվի որպես դատական ակտի քաղվածք առանց որևէ փոփոխության և առանց հաշվի առնելու թե պարտապան կողմը ինչ է պահանջում դատարանից դատաքննության ավարտից հետո։

Տեսնել ավելին

Թողնել առաջարկ

Դուք կարող եք թողնել մեկնաբանություն միայն կայքում գրանցվելուց և հետո:

Ձեր մեկնաբանությունը կհրապարակվի կայքի ադմինիստրատորի հաստատումից հետո 2 աշխատանքային օրվա ընթացքում:

Ներկայացված առաջարկները կարող եք տեսնել Ամփոփաթերթ բաժնում: