18.11.2025
Ստեղծել առցանց հարթակ, որտեղ կհրապարակվեն բոլոր հուշարձանների ռիսկային գնահատականները և վերականգնման ընթացքը, որն ապահովվում է թափանցիկություն, միջազգային գործընկերների ներգրավում և հանրային վստահություն։
ՏԵՂԵԿԱՆՔ ՀԻՄՆԱՎՈՐՈՒՄ
«ՊԱՏՄԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ և ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՀԵՏԱՂԵՏԱՅԻՆ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ»
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ
1. Իրավական ակտի ընդունման անհրաժեշտությունը.
«Պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների հետաղետային վերականգնման ծրագիրը հաստատելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշման ընդունումը բխում է «Աղետների ռիսկի կառավարման և բնակչության պաշտպանության մասին» օրենքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի և Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի «Աղետների ռիսկի կառավարման և բնակչության պաշտպանության մասին» օրենքի կիրարկումն ապահովող միջոցառումների ցանկը հաստատելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 12-ի N 705-Ա որոշման հավելվածի 48-րդ կետի պահանջի կատարման անհրաժեշտությունից:
2․ Ընթացիկ իրավիճակը և խնդիրները.
Հայաստանի Հանրապետության տարածքում վերջին տասնամյակներում տեղի ունեցած բնական և տեխնածին աղետները՝ երկրաշարժ, հրդեհներ, սելավներ, լուրջ սպառնալիք են առաջացրել մշակութային ժառանգության՝ պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների պահպանության համար։
Ներկայումս Հայաստանում բացակայում է համակարգված և գործնական մեխանիզմ, որը կերաշխավորի պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների արագ արձագանքման, վնասների գնահատման և վերականգնման գործընթացների կազմակերպված իրականացումն աղետներից հետո։ Թեև առկա են առանձին պետական և տեղական մարմինների գործողություններ, դրանք հիմնականում իրականացվում են իրավիճակային ձևով՝ առանց միասնական ծրագրային մոտեցման։
Այս պայմաններում անհրաժեշտ է հաստատել պետական մակարդակով համապարփակ «Պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների հետաղետային վերականգնման ծրագիր», որը կծառայի որպես համակարգող փաստաթուղթ՝ սահմանելով կանխարգելիչ, արտակարգ և վերականգնողական գործողությունների հստակ փուլեր և սկզբունքներ:
3․ Կարգավորման նպատակը և բնույթը.
«Պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների հետաղետային վերականգնման ծրագիրը հաստատելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշման ընդունման նպատակը պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների նկատմամբ աղետների ազդեցության նվազեցումն է, դրանց վնասման դեպքում՝ օպերատիվ արձագանքման, վնասների գնահատման, վերականգնման և պահպանման գործընթացների համակարգված կազմակերպումը։
4․ Նախագծի մշակման գործընթացում ներգրավված ինստիտուտները և անձինք.
Իրավական ակտի նախագիծը մշակել են Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մասնագետները:
5․ Իրավական ակտի կիրարկման դեպքում ակնկալվող արդյունքը
«Պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների հետաղետային վերականգնման ծրագիրը հաստատելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշման ընդունումը կապահովի պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների հետաղետային վերականգնման միասնական պետական քաղաքականության ձևավորումը և իրականացումը, աղետների և հետաղետային ընթացքում արձագանքման և վերականգնման գործողությունների կազմակերպման համար իրավական, կազմակերպական և մեթոդական հիմքերի ստեղծումը, պատմամշակութային հուշարձանների և մշակութային արժեքների վնասների գնահատման, փաստաթղթավորման և հետաղետային վերականգնման աշխատանքների համակարգումը:
6․ Իրավական ակտի ընդունման կապակցությամբ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի բյուջեում եկամուտների և ծախսերի ավելացման կամ նվազեցման անհրաժեշտություն
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշման ընդունման կապակցությամբ Հայաստանի Հանրապետության պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի բյուջեում եկամուտների և ծախսերի ավելացում կամ նվազեցում չի առաջանում:
7․ Իրավական ակտի ընդունման կապակցությամբ այլ նորմատիվ իրավական ակտերի ընդունման անհրաժեշտություն
1. Այլ իրավական ակտերում փոփոխությունների և/կամ լրացումների անհրաժեշտությունը.
Չի առաջացնում:
2. Միջազգային պայմանագրերով ստանձնած պարտավորությունների հետ համապատասխանությունը.
Համապատասխանում է:
8․ «Կապը ռազմավարական փաստաթղթերի հետ. Հայաստանի վերափոխման ռազմավարություն 2050, Կառավարության 2021-2026թթ. ծրագիր, ոլորտային և/կամ այլ ռազմավարություններ».
Որոշման նախագիծը մշակվել է հիմք ընդունելով ՀՀ կառավարության 2021 թ. օգոստոսի 18-ի N 1363-Ա որոշմամբ հաստատված ՀՀ կառավարության 2021-2026 թվականների ծրագրի 4-րդ գլխի 4.9 բաժնում ամրագրված մշակութային ժառանգության ոլորտում պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, մասնավորապես՝ «հայկական պատմամշակութային ժառանգության (նյութական և ոչ նյութական) պահպանության, ուսումնասիրման, օգտագործման և հանրայնացման շարունակականության ապահովում», «իրավական դաշտի կատարելագործում», «մշակութային ժառանգության վերականգնման մասնագիտական դպրոցի կայացում» կետերը:
9․ Այլ տեղեկություններ.
Չկան:
Discussed
07.11.2025 - 28.11.2025
Type
Decision
Area
Preservation and use of movable cultural heritage, Historical and cultural heritage protection
Ministry
Ministry of Education, Science, Culture and Sport
Status
Views 952
Print18.11.2025
Ստեղծել առցանց հարթակ, որտեղ կհրապարակվեն բոլոր հուշարձանների ռիսկային գնահատականները և վերականգնման ընթացքը, որն ապահովվում է թափանցիկություն, միջազգային գործընկերների ներգրավում և հանրային վստահություն։
13.11.2025
Առաջարկում եմ սահմանել, որ հուշարձանների հետաղետային բոլոր աշխատանքները իրականացվեն միջազգային չափանիշներին և ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ուղեցույցներին համապատասխան։
13.11.2025
Առաջարկում եմ իրականացնել տեղեկատվական և կրթական ծրագրեր՝ բարձրացնելու հանրային գիտակցությունը մշակութային ժառանգության արժեքների մասին և ստեղծել շտապ արձագանքման պլան, որը կգործի նոր աղետների դեպքում։