Հիշել նախագիծը

«ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳԻՐՔ» ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ», «ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՄԱՍԻՆ» ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ» ՕՐԵՆՔՆԵՐԻ ԵՎ ՀԱՐԱԿԻՑ ՕՐԵՆՔՆԵՐԻ ՆԱԽԱԳԾԵՐ

Նախագծերի փաթեթի ընդունման արդյունքում ակնկալվում է ներդնել դատավորների բարեվարքության գնահատման հավասարակշռված կառուցակարգ, որը մի կողմից թույլ կտա արդյունավետ պայքար մղել դատական իշխանությունում կոռուպցիայի, հովանավորչության, անձնական կապերով առաջնորդվելով դատական ակտ կայացնելու, մարդու իրավունքների հիմնարար խախտումները կոծկելու դեմ, մյուս կողմից՝ հնարավորություն կընձեռի չխաթարել դատական համակարգի անկախությունը և կայունությունը, քանի որ ողջ գործընթացի հիմնական պատասխանատուն լինելու է հենց դատական իշխանության անկախության ապահովման սահմանադրական առաքելությամբ օժտված՝ Բարձրագույն դատական խորհուրդը, իսկ Սահմանադրական դատարանի դատավորների դեպքում՝ Սահմանադրական դատարանը: Ի հավելումն, նախագծերի ընդունման արդյունքում կապահովվեն հայտարարագրման ինստիտուտի նպատակների ամբողջական իրացումը, հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձանց և հանրային  ծառայողների անօրինական գործունեության արդյունքում ստացած  եկամտի, գույքի նկատմամբ վերահսկողության լրիվությունը և արդյունավետությունը, կսահմանվեն անհրաժեշտ կառուցակարգեր՝ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից գործառույթների լիարժեք իրականացման համար, օրենսգրքով կսահմանվի կոռուպցիոն հանցագործությունների սպառիչ ցանկը:

  • Տևողություն

    09.08.2019 26.08.2019
  • Տեսակ

    Օրենք

  • Ոլորտ

    Արդարադատություն

  • Նախարարություն

    Արդարադատության նախարարություն

Ուղարկել նամակ նախագծի հեղինակին

Ձեր ուղարկած առաջարկը կտեղադրվի կայքում 10 աշխ. օրվա ընթացքում

Չեղարկել

Դիտումներ` 3028

Տպել

Առաջարկներ`

Robert Davtyan

19.08.2019

5. Անհրաժեշտ է նախատեսել կարգապահական վարույթ չհարուցելու պատախան գրության և/կամ կարգապահական վարույթի հարուցումը մերժելու մասին, հարուցված կարգապահական վարույթը կարճելու մասին որոշումների բողոքարկման կարգը, այլապես ստեղծված իրավիճակում նշված որոշումները տեսականաորեն կարող են բողոքարկվել ՀՀ վարչական դատարան, մասնավորապես ՀՀ արդարադատության նախարարի կողմից այն կացանելու դեպքում` ով ղեկավարվում է նաև «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներով: Գտնում եմ, որ անթույլատրելի է կարգապահական վարույթ չհարուցելու մասին որոշումը բողոքարկել ՀՀ վարչական դատարան, քանի որ ստացում է, մի դատավոր քննում է, մեկ այլ դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթի հիմքերի առկայությունը կամ բացակայությունը, սակայն այլընտանքի բացակայությունը ստիպելու է հաղորդում ներկայացրած անձնաց գնալ այդ քայլին, և արդեն իսկ առկա են նմանատիպ գործեր ՀՀ դատարաններում (տես` ԵԴ/16513/02/19, ՎԴ/6095/05/19, ՎԴ/0506/05/18)։ Նշված վտանգի առջև կանգնած է նաև Կարգապահական հարցերով հանձնաժողովը, մասնավորապես թիվ ՎԴ/7650/05/18 վարչական գործով բավարարվել է Գևորգ Գյոզալյանի հայցն ընդդեմ ՀՀ դատավորների ընդհանուր ժողովի կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի, Պարտավորեցնելով վերջինիս որոշակի գործողություններ կատարել: Նշված գործը էական նշանակություն ունի այնքանով, որ դրա սոսկ առկայությունը, արդեն իսկ վկայում է այն մասին, որ Հանձնաժողովի գործողությունները և որոշումները ևս որոշակի առումով ենթարկվում են դատական հսկողության, և այն այլ կարգավորումների բացակայության պայմաններում իրականացնում է ՀՀ վարչական դատարանը: Մյուս կողմից բազմաթիվ են դեպքերը, երբ առկա են հստակ և աներկբա կարգապահական նույնիսկ խստագույն պատասխանատվությունը այս կամ այն դատավորի նկատմամաբ կիրառելու հիմքերը սակայն վարույթ հարուցող մարմինը բացառում է այդ վարույթի հասնելը ԲԴԽ (համապատասխան միջնորդությամբ դիմելը)։ Նշվածի վերաբերյալ լրագրողներին տված հարցազրույցներում հայտնել են նաև նույն ԲԴԽ անդամները և նախագահը, նշելով, որ բազմիցս ականատես են եղել իրենց ներկայացված կարգապահական վարույթ հարուցելու դիմումների դատավորներին պատասխանատվության ենթարկելու հիմքերին, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով, այդ դիմումները վարույթ հարուցող մարմնին մակագրելիս այնուհետև պարզել են, որ վարույթները չեն հարուցվել կամ հարուցվել և կարճվել են, դրանով իսկ բացառելով առհասարակ այդ հարցի քննարկումը հետագայում ԲԴԽ-ի կողմից (տես` https://iravaban.net/222503.html?fbclid=IwAR0E12xWKyQ4oifUuFb-gcaqFSouWWgNctyTnxrEyjU781oiyxvR25kZKWU, https://www.youtube.com/watch?v=3yRngyrIqaU, https://www.youtube.com/watch?v=whf8yFkAOHk)։ Մասնավորապես նշված հարցազրույցների մեկում ԲԴԽ անդամը նշում է. «Մենք հարուրավոր բողոքներ ենք ստանում, որտեղ մենք ինքներս տեսնում ենք, որ խնդիր կա, այսինքն քաղաքացու բարձրացրած, համենայնդեպս հնչեցրած հարցում կա իրավունքների հիմնարար խախտում և այլն., և այլն., վարքագծային կանոնի առերևույթ խախտում, բայց մենք սահմանադրությամբ և դատական օրենսգրքով լիազորություն չունենք, որևէ բան անելու այդ պահին…»: Բացի այդ, ներկայացված նախագծով հնարավորություն է ստեղծվում դատավորների կողմից իրենց վերաբերյակ կայացրած կարգապահական միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադասության կարգով բողոքարկելու, սակայն մյուս կողմից ամբողջությաբ բացակայում է մինչ ԲԴԽ հասցնելը առկա վարույթների նկատմամաբ վերահսկողությունը: Ներկայացվող առաջարկը բխում է, նաև իրավունքի իրականցումը մերժելու մասին որոշումը առնվազն մեկ այլ ատյանում բողոքարկելու սկզբունքի ապահովումից, քանի որ կարգապահակն վարույթի արդյունքում կայացրած որոշումը ըստ էության կարող է բերել դատական գործի վերանայման, հետևաբար դրա կարևորություն հաղորդում ներկայացրած անձի համար էական իր իրավունքների արդյունավետ դատական պաշտպանության հարցում։ Ստացվում է, որ կարգապահական վարույթը կարող է կազմել արդարադատության իրականցման մաս։ Հետևաբար անհրաժեշտ է, որ դատական օրենսգրքով կարգավորվի նաև վերոնշյալ որոշումների բողոքարկման կարգը։ Բացի այդ, վարույթ չհարուցելու կամ հարցուված վարույթը կարճելու որոշումների անբողոքարկելությունը ստեղծում է նաև մեծ կոռուպցիոն վտանգ։ Մասնավորապես, հաճախ եթե ոչ բոլոր դեպքերում դատավորը սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ պատճառներով տեղեկացվում է իր նկատամամբ առկա հաղորդման մասին, և նախնական փուլում՝ մինչև դրա ԲԴԽ հասնելը և բաց դատական նիստի կարգով քննվելը դատավորը ստանում է հնարավորություն «լուծել իր հարցերը» կարգապահական վարույթ հարուցող մարմնում։ Եվ դրա նկատամամբ որևև հսկողության բացակայությունը, ինչպիսիք են նաև հանրային հաշվետվողականությունը դռնբաց նիստի դեպքում և հաղորդում ներկայացրած անձի կողմից բողոքարկման անհնարիոնությունը, արդեն իսկ բավար են, որ հաղորդումների մեծամասնությունը չհասնի և չծառայի իր նպատակին։

Robert Davtyan

19.08.2019

4. Անհրաժեշտ է հստակեցումներ մտցնել կարգապահական վարույթ չհարուցելու պատասխան գրության և կարգապահական վարույթի հարուցումը մերժելու մասին որոշման կայացման հարցերում։ Ներկա կարգավորումներով առաջանում են տարատեսակ ընկալումներ այդ երկու եզրույթների մեջ։ Մասնավորապես «ՀՀ դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 145-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու իրավասություն ունեն`1) Կարգապահական հարցերի հանձնաժողովը…. Նույն օրենքի 146-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ 5. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված անձի հաղորդման հիման վրա կարգապահական վարույթ չհարուցելու դեպքում վարույթ հարուցող մարմինն իր պատասխանում նշում է չհարուցելու հիմքերը: Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ 6. Կարգապահական վարույթ չի հարուցվում, եթե՝ …2) նույն դատավորի նկատմամբ նույն արարքի համար կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հարցի վերաբերյալ առկա է նույն մարմնի կարգապահական վարույթ չհարուցելու կամ վարույթը կարճելու վերաբերյալ որոշում.: Վերոնշյալ հոդվածների վերլուծությունից պարզ չէ, թե ի վերջո կարգապահական վարույթ չհարուցելու մասին համապատասխան մարմինը կայացնում որոշում թե ուղղակի գրավոր պատասխան է ներկայացնում: Ղեկավարվելով «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 42-րդ հոդվածի դրույթներով դիմել ենք նշված հարցի պարզաբանումը ստանալու խնդրանքով ԲԴԽ-ի նախագահին և պատասխան մեր հարցմանը ստացել ենք, հետևյալ պարզաբանումը «1. Կարգապահական հարցերի հանձնաժողովը կարգապահական վարույթ չհարուցելու դեպքում կայացնում է որոշում /արձանագրային որոշում/: 2. Կարապահական վարույթ չհարուցելու մասին արձանագրային որոշումը չի ուղարկվում հաղորդում ներկայացրած անձին: 3. Կարգապահական վարույթ չհարուցելու դեպքում հաղորդում ներկայացրած անձին տրվում է պատասխան` նշելով րհարուցելու հիմքերը»: Գտնում ենք, որ տվյալ դեպքում առկա է անհրաժեշտություն օրենսդրորեն կարգավորելու պատասխան և որոշումը կայացնելու և հաղորդում ներկիայացրած անձին այն տրամադրելու ընթացակարգերը, քանի որ օրենքով ակհայտ առկա է հակասություն: Բացի այդ հստակ չէ, թո ով է իրավասու տրամադրել այդ պատասխանը կամ որոշումը, մասնասվորապես, որպես կանոն պատասխան ստանում ենք միայն հանձնաժողովի նախագահի կողմից, ինչը գտնում ենք անթույլատրելի է, քանի որ կարգապահական վարույթ չհարուցելու հարցը լուծում է Հանձնաժողովը, հետևաբար բոլոր անդամները պարտավոր են ստորագրել այն չհարուցելու մասին որոշումը կամ պատասխանը: Գտնում ենք նաև որ ցանակցած դեպքում առկա է անհրաժեշտություն հստակ նախատեսել համապասխան գրավոր որոշում կայացնելու պարտավորություն, որը ստորագրված կլնի հանձնաժողովի ամբողջ կազմի կողմից, ինչը բխում «ՀՀ դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքից, մասնավորապես 146-րդ հոդվածի 6-րդ մասում նշված դրույթներից: Նշված հարցի կարգավորումը հիմք կստեղծի նաև կարգավորելու մեր կողմից բարձրացվող հաջորդ խնդիրը, որը կապված է կարգապահական վարույթ չհարուցելու մասին որոշման անբողոքարկելիության հետ:

Robert Davtyan

19.08.2019

3. Առաջարկում եմ սահմանափակել վերաքննիչ և վճռաբեկ միևնույն դատարանի ատյանից մի քանի թեկնածուի առաջադրումը և հետագայում ընտրությունը, որպես ԲԴԽ-ի անդամ։ Այլապես, օրինակ դատավորների մեծամասնության կողմից կարող է նախաձեռնվել ԲԴԽ բոլոր դատավոր անդամների համար միայն Վճռաբեկ դատարանի պալատների մեկից առաջադրվող թեկնածուների ընտրություն, դրանով իսկ տարածելով նեղ շրջանակի մոտեցումները ՀՀ-ում գործող ամբողջ դատական համակարգի վրա, միաժամանակ խաթարելով տվյալ դատական ատյանի աշխատունակությունը։ Վերջերս ականտես ենք լինում նմանատիպ բազմաթիվ խնդիրների, և այլ կարծիք ունեցող դատավորները բարձագույն ատյանի դատարանի ղեկավարի կամքին հակառակ չգնալու պատճառով ստիպված են լինում ուղղակի չներկայանալ դատավորների ընդհանուր ժողովին կամ լքել այն ընտրությունների ժամանակ, դրանով իսկ արտահայտելով իրենց անհամաձայնությունը թելադրված և նախապես որոշված սցենարներին։ Հետևաբար այս հարցը անհրաժեշտ է հնարավորինս սեղմ ժամկետում կարգավորել:

Տեսնել ավելին

Թողնել առաջարկ

Դուք կարող եք թողնել մեկնաբանություն միայն կայքում գրանցվելուց և հետո:

Ձեր մեկնաբանությունը կհրապարակվի կայքի ադմինիստրատորի հաստատումից հետո 2 աշխատանքային օրվա ընթացքում:

Ներկայացված առաջարկները կարող եք տեսնել Ամփոփաթերթ բաժնում: