«ՀԱՆՐԱԿՐԹԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ՉԱՓԱՆԻՇՆԵՐԸ ՍԱՀՄԱՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ» ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ, ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ, ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԵՎ ՍՊՈՐՏԻ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀՐԱՄԱՆ

Սույն նախագիծը չի սահմանում հիմնական հասկացությունները, որոնք օգտագործվում են փաստաթղթում, այն է «բուլինգ», «անվտանգ միջավայր», «ԵՊ թիմ», «բարձր ռիսկայնություն ունեցող տարածք» և այլն։

Առաջարկում ենք «Ընդհանուր դրույթներ» բաժնից հետո ավելացնել նոր բաժին՝ «Հիմնական հասկացություններ», սահմանելով հետևյալը՝

1) Բուլինգ – ֆիզիկական, հոգեբանական (այդ թվում՝ վերբալ, սոցիալական, տնտեսական, կիբեր), սեռական բռնություն, անտեսում կամ շահագործում, որն ուղղված է մեկ կամ մի քանի անձի նկատմամբ, և որը կրկնվող կամ համակարգված բնույթ է կրում,

2) Անվտանգ միջավայր – դպրոցի ֆիզիկական և հոգեբանական տարածություն, որը զերծ է բռնությունից, խտրականությունից և վտանգներից՝ ապահովելով սովորողների կյանքի, առողջության և արժանապատվության պաշտպանությունը,

3)Երեխայի պաշտպանության թիմ (ԵՊ թիմ) – դպրոցում ստեղծված բազմամասնագիտական աշխատանքային խումբ, որի նպատակն է ապահովել սովորողների անվտանգությունը, բուլինգի և այլ ռիսկերի կանխարգելումը, հայտնաբերումը և արձագանքումը։

4)Բարձր ռիսկայնություն ունեցող տարածք – դպրոցի այն հատվածները, որտեղ սովորողների նկատմամբ բռնության կամ այլ վտանգի ռիսկը բարձր է՝ սահմանափակ տեսանելիության կամ վերահսկողության պատճառով/սանհագույցներ, միջանցքների անկյունային հատվածներ, խաղահրապարակի հեռավոր գոտիներ և այլն/

5) Դպրոցական անվտանգության աուդիտ – դպրոցի ֆիզիկական, տեխնիկական և կազմակերպչական պայմանների համակարգված գնահատում՝ անվտանգության ռիսկերը բացահայտելու և վերացնելու նպատակով։

6) Տարհանման պլան – արտակարգ իրավիճակների դեպքում սովորողների և անձնակազմի անվտանգ տարհանումն ապահովող գրավոր փաստաթուղթ, որը պարունակում է տարհանման երթուղիները, հավաքման վայրերը և պատասխանատու անձանց։

Առաջարկում ենք հստակեցնել հանրակրթական ուսումնական հաստատության և վերոնշյալ ենթակառուցվածքների հեռավորությունը, քանի որ ներկայումս ընդմիջումների ընթացքում աշակերտները  օգտվում են մոտակայքում գտնվող խանութներից կամ սննդի կետերից, որտեղ հիմնականում նաև վաճառվում են և՛ ալկոհոլային խմիչքներ, և՛ մասնավորապես էներգետիկ ըմպելիքներ։

Բացի այդ, արդեն իսկ գոյություն ունեն այդպիսի ենթակառուցվածքներ, ինչ է սպասվում արդեն իսկ գոյություն ունեցող այդ ենթակառուցվածքների սեփականտերերին կամ օգտագործողներին։

1․ Անվտանգության ապահովման միջոցառումներից ամենահրատապը համարում եմ դպրոցի հիմնական մուտքից բացի այլընտրանքային առնվազն մի քանի մուտքերի առկայության և հասանելիության ապահովումը։ Մենք ապրում ենք երկրաշարժավտանգ գոտում և անցյալի սխալներից դասեր չենք քաղում։ Երբևէ մտածե՞լ ենք, թե կարող են առաջանալ տարհանման խնդիրներ և ամուր փակված մուտքերը, մարդկային գործոնով պայմանավորված, կարող է չբացվեն, և տեղի ունենա անդառնալին։ Կարծում եմ, դպրոցի մուտքը բանալիով փակելու հանգամանքը պիտի բացառել առհասարակ։ Մեր դպրոցներում տարհանման հստակ մեխանիզմ գոյություն չունի, և այդ բացը պետք է օր առաջ շտկել։

2․ Անվտանգության ապահովման միջոցառումների 7-րդ կետում գրված է,

որ «դպրոցի տնօրենը պետք է համակարգի ԵՊ թիմի աշխատանքը»։ Երբեմն օրենքի համընդհանուր դրույթներ կիրառելիության մեջ դրվելիս առաջացնում են հակասություններ, և օրինակ, ո՞վ պիտի հսկի սովորողների տեղաշարժը դասամիջոցներին դասասենյակներում և միջանցքներում առ այսօր չունի իր պատասխանը։ Գաղտնիք չէ, որ ամենաանցանկալի միջադեպերը տեղի են ունենում հենց դասամիջոցներին, և սոցիալական հարթակներից սկսած՝ հնչում են հարցադրումներ՝ով պիտի իրականացնի ուսումնական գործընթացի այդ հատվածի վերահսկողությունը։ Դասամիջոցին ուսուցիչն ուզում է լիցքաթափվել, հանգստանալ, լավ կլիներ, որ այս պարագայում դերերն ավելի հստակեցվեին, և այն չթողնվեր տնօրենի հայեցողությանը։

3․ «Սովորողների անվտանգության ապահովում», «Երեխայի պաշտպանության թիմ» կետերին արժեր ավելացնել «Ուսուցչի

պաշտպանվածության և անվտանգ գործունեության ապահովում» կետը։ Այլոց անգործության արդյունքում ուսուցիչն ինքը ևս կարող է դառնալ բուլինգի զոհ, բուլինգի ենթարկվել կոլեգաների կողմից, աշխատանքային պարտականություններն իրականացնելիս ենթարկվել սթրեսի, հայտնվել նյարդային պոռթկումների հանգեցնող իրավիճակներում։ Առանց այս ամենը հաշվի առնելու չի կարող լինել անվտանգ կրթական միջավայր։