Add to favourites

The draft has been accepted

<<Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք>> Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի նախագիծ

<<Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք>> Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի նախագծով (այսուհետ՝ Նախագիծ)՝

  • ամրագրվել են դատական իշխանության կազմակերպման և գործունեության հիմունքները և սկզբունքները.
  • սահմանվել են Հայաստանի Հանրապետության դատարանների կառուցվածքը, կազմը և նրանց իրավասության տիրույթները՝ որպես Սահմանադրությամբ չնախատեսված մասնագիտացված դատարան ամրագրելով սնանկության դատարանը.
  • կարգավորվել են դատարանների և դատական իշխանության ինքնակառավարման մարմինների բնականոն գործունեության ապահովման հետ կապված հարցերը.
  • ամրագրվել են դատավորի գործունեության երաշխիքները.
  • նախատեսվել են դատավորի վարքագծի և բարեվարքության կանոնները.
  • նախատեսվել են դատական սանկցիաների տեսակները և դրանք կիրառելու հիմքերն ու կարգը.
  • սահմանվել են դատավորի գործունեության գնահատման չափանիշները.
  • կարգավորվել են Բարձրագույն դատական խորհրդի կազմավորման և գործունեության հետ կապված հարցերը, այդ թվում՝ սահմանվել են Սահմանադրությամբ չնախատեսված լիազորությունների շրջանակը.
  • սահմանվել է որակավորման ստուգումների կազմակերպման և անցկացման կարգը, հավակնորդներին ներկայացվող պահանջներ.
  • տարանջատվել են դատավորին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու և դատավորի լիազորությունները դադարեցնելու վարույթները, սահմանվել են դրանց շրջանակում դատավորի արդար դատաքննության իրավունքի իրացման բավարար երաշխիքներ.
  • նախատեսվել է այլ քրեական գործի շրջանակներում դատավորի մասնակցությամբ առանձին քննչական գործողություններ կատարելու վերաբերյալ թույլտվություն տալու հարցի քննարկման և լուծման կարգը.
  • իրացվել են այլ սահմանադրական մոտեցումները:
  • Discussed

    13.10.2017 - 29.10.2017

  • Type

    Legal code

  • Area

    Justice

  • Ministry

    Ministry of Justice

Send a letter to the draft author

Your suggestion will be posted on the site within 10 working days

Cancel

Views 5500

Print

Suggestions

ԵՐԵՄ ԵՍՈՅԱՆ

29.10.2017

ՀՀ ԴԱՏԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳԻՐՔ ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔԻ /այսուհետև՝ օրենսգրքի/ ՆԱԽԱԳԾՈՒՄ ՀՀ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե.ԵՍՈՅԱՆԻ ԿՈՂՄԻՑ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԴԻՏՈՂՈՒԹՅՈւՆՆԵՐ Օրենսգրքի նախագիծն ըստ էության առաջընթաց է գործող օրենսգրքի նկատմամբ, սակայն կան որոշակի հանգամանքներ, որոնց ընդգրկումն ավելի նպատակահարմար և գործնականորեն արդյունավետ կդարձնեն դատարաններում գործերի քննության կարգը և ժամկետները: Այս առումով, խրախուսելի է, որ օրենքի նախագծում ներդրվել է սնանկության մասնագիտացված դատարանի ինստիտուտը: Հաշվի առնելով, որ 2008թ-ից սկսած մեծ աճ է կազմել սնանկության գործերը, ինչպես նաև սննակության վարույթին առնչվող այլ քաղաքացիական գործերը, հետևաբար արդիական է և այդ առումով, իրոք անհրաժեշտ է ունենալ սնանկության մասնագիտացված դատարաններ և դատավորներ, ովքեր կքննեն միայն սնանկության վարույթի վերաբերյալ գործեր: Դրանով իսկ կապահովվի միասնական դատական պրակտիկա և հնարավոր լինի ավելի բազմակողմանի, օբյեկտիվ և ողջամիտ ժամկետներում սնանկության գործերի քննությունը և սնանկության գործեր քննող դատավորներին զերծ պահեն այլ գործերի քննությունից /քաղաքացիական, քրեական, այդ թվում մինչդատական վարույթի/: Մասնագիտացված սնանկության դատարանի ստեղծման դեպքում հնարավոր է նույն քանակի սնանկության գործերը քննել ավելի քիչ դատավորների կազմով, քան ընդհանուր իրավասության դատարաններում սնանկության մասնագիտացված դատավորներն են, ովքեր քննում են նաև քաղաքացիական գործեր: Այս պահին յուրաքանչյուր առաջին ատյանի դատարանում սնանկության գործեր են քննում երկու և ավել դատավորներ: Սակայն, եթե այդ դատավորները քննեն միայն սնանկության վարույթին առնչվող գործեր, ապա հնարավոր է մեկ դատարանում քննվող գործերը քննել մեկ դատավորի կողմից: Օրենսգրքի նախագծի 4-րդ հոդվածը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության դատարնների կազմը և տեսակները, որի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսում է սնանկության մասնագիտացված դատարաններ, իսկ 27-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ սնանկության դատարանը գործում է առնվազ 12 դատավորի թվակազմով: Իմ կարծիքով 12 դատավորները քիչ են և ամբողջ հանրապետության տարածքը սպասարկելու համար անհրաժեշտ է առնվազն 16 դատավորներ: Այս առումով առաջարկում եմ Երևան քաղաքի վարչական շրջանների՝ յոթ, ինչպես նաև մարզերի՝ ինը ընդհանուր իրավասության դատարաններից պակասեցնել մեկական դատավորներ և ընդհանուր՝ տասնվեց դատավորի կազմով ստեղծել սնանկության գործեր քննող դատարան, որի դատական տարածքը Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքն է /վարչական դատարանների նման՝ ունենալով նստավայրեր մարզերում/: Բացի այդ, նախագծի 4-րդ հոդվածը սահմանելով մասնագիտացված դատարաններ` վարչական և սնանկության գործերով, վերաքաննիչ դատարան է նախատեսել միայն վարչական գործերով, իսկ վճռաբեկ դատարանում` նախատեսել է քաղաքացիական և վարչական պալատ: Այս առումով անհրաժեշտ է կամ նախատեսել սնանկության գործերով վերաքննիչ դատարան, կամ քաղաքացիական վերաքննիչ դատարանի անվանման մեջ ավելացնել <<քաղաքացիական և սնանկության գործեր քննող դատարան>>, իսկ վճռաբեկ դատարանում նախատեսել <<քաղաքացիական, վարչական և սնանկության գործերով պալատ>>: Նախագծի մեջ առկա են որոշակի տերմինային անհամապատասխանություններ, որոնք տարբեր հոդվածներում տարբեր են ձևակերպված: Մասնավորապես` 9-րդ և 10-րդ հոդվածներում հղում է կատարում <<սույն օրենքին>>, սակայն պարզ չէ, թե որ օրենքի մասին է խոսքը, քանի որ նախագծի 2-րդ հոդվածը սահմանում է ՀՀ դատական օրենսգիրք սահմանադրական օրենք (այսուհետ՝ օրենսգիրք): Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգրքի մեջ հստակեցնել տերմինները մեկ ընդհանուր ձևակերպմամբ: Օրենսգրքի նախագծի մեջ սահմանվել է նոր տերմին` <<եզրափակիչ դատական ակտ>>: Մասնավորապես` նախագծի 14-րդ հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է, որ <<Դատարանի եզրափակիչ, իսկ օրենքով նախատեսված դեպքերում նաև այլ դատական ակտերը ենթակա են հրապարակման>>: Ոչ քաղաքացիական, ոչ քրեական, և ոչ էլ վարչական դատավարություններում եզրափակիչ դատական ակտ տերմինը հիմնականում չի կիրառվում: Առկա է <<դատական ակտի եզրափակիչ մաս>> հասկացություն, ինչպես նաև <<վերջնական դատական ակտ>> հասկացություն: Եզրափակիչ դատական ակտ ասելով հիմնական միտքը եղել է այն դատական ակտերը, որոնցով որ ավարտվում են գործի քննությունը: Դրանք են դատարանի վճիռները, դատավճիռները, կարճման որոշումները, որոնք որ ըստ էության լուծում են գործի ընթացքը: Սակայն կան դատական ակտեր, որոնք վերջնական լուծում են` եզրափակում են գործի քննությունը, սակայն ըստ էության չեն լուծում /օրինակ` հայցադիմում, վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելը, ընդունումը մերժելը/: Այս դատական ակտերի հրապարակման կարգ, պայման, ինչպես նաև անհրաժեշտություն չկա: Նմանատիպ կարգավորումներ են հանդիպում նաև օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 1-ին մասում, ըստ որի. <<Դատարանները եզրափակիչ դատական ակտերը կայացնում են հանուն Հայաստանի Հանրապետության>>, և 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասում. << Վերաքննիչ դատարանում եզրափակիչ դատական ակտի դեմ բողոքները քննվում են կոլեգիալ` երեք դատավորի կազմով, իսկ այլ դատական ակտերի դեմ բողոքները՝ միանձնյա, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի>>: Վճիռները և դատավճիռներն իրենց կառուցվածքով բաղկացած են ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից, և գործող պրակտիկայում հիմնականում հրապարակվում է ըստ էության լուծող վերջնական դատական ակտի եզրափակիչ մասը: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի 4-րդ մասում, 16-րդ հոդվածի 1-ին և 18-րդ հոդվածի 2-րդ, ինչպես նաև օրենսգքրի այլ նորմերում հանդիպող նույնաբովանդակ <<եզրափակիչ դատական ակտ>> բառերը փոխել <<գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի եզրափակիչ մաս>> բառերով: Օրենսգրքի նախագծի 15-րդ հոդվածի 6-րդ և 8-րդ մասերում օգտագործվում է <<սուրդոթարգմանիչ>> բառը, որը հայերեն չէ: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 6-րդ և 8-րդ մասերում <<սուրդոթարգմանիչ>> բառը փոխել հայերեն տարբերակով կամ օգտագործել <<համապատասխան մասնագետի>> բառերով: Օրենսգրքի 25-րդ հոդվածում սահմանում է առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարաններում դատավորների թվակազմը և նստավայրերը, որտեղ նշված են հստակ թվեր: 27-րդ հոդվածում սահմանում է մասնագիտացված դատարանների թվակազմը, 31-րդ հոդվածում վերաքննիչ դատարանի թվակազմը, որտեղ օգտագործվում է <<առնվազն>> բառը: Այս առումով պարզ, թե ինչ է նշանակում <<առնվազն>> բառը: Այսինքն ինչ-որ ձևով նախատեսվում է թվակազմի ավելացում, որը հստակ չէ, թե ինչպես, քանի որ այդ ամենը պետք է վերջնական սահմանված լինի օրենքով: Իսկ եթե կա նմանատիպ որևէ կարգավորում, ապա այն պետք է նախատեսվի նաև առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանների համար: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենքի միատեսակ կիրառման համար օրենսգրքի 27-րդ և 31-րդ հոդվածներում հանել <<առնվազն>> բառը, կամ օրենսգրքի 25-րդ հոդվածում ավելացնել միաժամանակ հստակեցնել թվակազմն ավելացնելու կարգը և պայմանները: Օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասը նախատեսում է , որ. <<Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանի նախագահի կողմից արձակուրդի կամ գործուղման մեկնելիս իրեն փոխարինող չնշանակելու, ժամանակավոր անաշխատունակության, լիազորությունների կասեցման, դադարման կամ դադարեցման դեպքերում նրան փոխարինում է տվյալ դատարանի այն դատավորը, ով տվյալ ատյանի դատարանում ունի դատավորի պաշտոնավարման առավել երկար փորձառություն>>: Տվյալ դեպքում պարզ չէ, թե տվյալ ատյանի դատարան ասելով հասկացվում է նույն դատարանի դատավորը, թե նույն ատյանի այլ դատարանների դատավորներ ևս: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասում <<տվյալ ատյանի դատարանում>> բառերից հանել <<ատյանի>> բառը: Օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը կարգավորում է դատավորի ինքնաբացարկի հարցը, որի 2-րդ մասի 4-րդ կետում սահմանում է <<դատավորի մերձավոր ազգականը>> հասկացությունը: Գործող օրենսգրքի 91-րդ հոդվածում մանրամասնած է, թե ովքեր կարող են լինել մերձավոր ազգական: Տարբեր օրենքներում և այլ նորմատիվ ակտերում տրված է մերձավոր ազգականի տարբեր ձևակերպումներ և սահմաններ: Օրենքի միատեսակ կիրառման առումով անհրաժեշտ եմ գտնում սույն օրենսգրքով հստակացնել և սահմանել մերձավոր ազգականների կազմը, իսկ մյուս իրավական ակտերում համապատասխանեցնել կամ հղում կատարել սույն օրենսգրքին: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 67-րդ հոդվածում ավելացնել 5-րդ մաս, որտեղ սահմանել մերձավոր ազգականների կազմը: Օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը կարգավորում է ընդհանուր ժողովի հանձնաժողովների ձևավորումը, որի 5-րդ մասը սահմանում է, որ <<Ուսումնական հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվում է 6 անդամ, որոնցից մեկը՝ վճռաբեկ դատարանից, երկուսը՝ վերաքննիչ դատարանից, երեքը՝ առաջին ատյանի դատարաններից՝ պահպանելով մասնագիտացման համաչափությունը>>: Մասնագիտական համաչափության առումով առկա է քրեական, քաղաքացիական, վարչական և սնանկության մասնագիտացումներ, սակայն առաջին ատյաններից նախատեսվում է երեք անդամ: Այս առումով պարզ չէ, թե որ մասնագիտացումից պետք է ընտրվի, հետևաբար անհրաժեշտ է հանձնաժողովի կազմը ավելացնել մեկով և հետևաբար առաջին ատյաններից ընդգրկել չորս անդամ: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 86-րդ հոդվածի 5-րդ մասում <<6 անդամ>> բառերը փոխել <<7 անդամ>> բառով, իսկ <<երեքը՝ առաջին ատյանի դատարաններից>> բառերը փոխարինել <<չորսը՝ առաջին ատյանի դատարաններից>> բառերով: Ինչ վերաբերվում է նախագծում առաջարկվող դատարանների աշխատակազմերի իրավասություններին, ապա գտնում եմ, որ ավելի նպատակահարմար և գործնական է այս պահին գործող Դատական Դեպարտամենտի կառուցվածքը /իհարկե անվանումը փոխելով/: Քանի որ 1999թ-ից մինչև 2006թ-ը առանձին աշխատակազմերի միջոցով հնարավոր չէր արդյունավետ ապահովել դատարանների նյութատեխնիկական հագեցվածությունը և միասնական պրակտիկայի ձևավորումը: Բացի այդ ներկայիս գործերի ծավալների, բաշխման կարգի, քննության ընթացքի /համակարգչային ձայնագրում, գործերի համակարգչային ներմուծում/, դատական ծառայողների ընդհանուր գործնեության վերահսկողության առումով նպատակահարամար է մեկ միասնական կենտրոնական մարմնի գոյությունը: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԵՐԵՄ ԵՍՈՅԱՆ

ԵՐԵՄ ԵՍՈՅԱՆ

29.10.2017

ՀՀ ԴԱՏԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԳԻՐՔ ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔԻ /այսուհետև՝ օրենսգրքի/ ՆԱԽԱԳԾՈՒՄ ՀՀ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐ Ե.ԵՍՈՅԱՆԻ ԿՈՂՄԻՑ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԴԻՏՈՂՈՒԹՅՈւՆՆԵՐ Օրենսգրքի նախագիծն ըստ էության առաջընթաց է գործող օրենսգրքի նկատմամբ, սակայն կան որոշակի հանգամանքներ, որոնց ընդգրկումն ավելի նպատակահարմար և գործնականորեն արդյունավետ կդարձնեն դատարաններում գործերի քննության կարգը և ժամկետները: Այս առումով, խրախուսելի է, որ օրենքի նախագծում ներդրվել է սնանկության մասնագիտացված դատարանի ինստիտուտը: Հաշվի առնելով, որ 2008թ-ից սկսած մեծ աճ է կազմել սնանկության գործերը, ինչպես նաև սննակության վարույթին առնչվող այլ քաղաքացիական գործերը, հետևաբար արդիական է և այդ առումով, իրոք անհրաժեշտ է ունենալ սնանկության մասնագիտացված դատարաններ և դատավորներ, ովքեր կքննեն միայն սնանկության վարույթի վերաբերյալ գործեր: Դրանով իսկ կապահովվի միասնական դատական պրակտիկա և հնարավոր լինի ավելի բազմակողմանի, օբյեկտիվ և ողջամիտ ժամկետներում սնանկության գործերի քննությունը և սնանկության գործեր քննող դատավորներին զերծ պահեն այլ գործերի քննությունից /քաղաքացիական, քրեական, այդ թվում մինչդատական վարույթի/: Մասնագիտացված սնանկության դատարանի ստեղծման դեպքում հնարավոր է նույն քանակի սնանկության գործերը քննել ավելի քիչ դատավորների կազմով, քան ընդհանուր իրավասության դատարաններում սնանկության մասնագիտացված դատավորներն են, ովքեր քննում են նաև քաղաքացիական գործեր: Այս պահին յուրաքանչյուր առաջին ատյանի դատարանում սնանկության գործեր են քննում երկու և ավել դատավորներ: Սակայն, եթե այդ դատավորները քննեն միայն սնանկության վարույթին առնչվող գործեր, ապա հնարավոր է մեկ դատարանում քննվող գործերը քննել մեկ դատավորի կողմից: Օրենսգրքի նախագծի 4-րդ հոդվածը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության դատարնների կազմը և տեսակները, որի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսում է սնանկության մասնագիտացված դատարաններ, իսկ 27-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ սնանկության դատարանը գործում է առնվազ 12 դատավորի թվակազմով: Իմ կարծիքով 12 դատավորները քիչ են և ամբողջ հանրապետության տարածքը սպասարկելու համար անհրաժեշտ է առնվազն 16 դատավորներ: Այս առումով առաջարկում եմ Երևան քաղաքի վարչական շրջանների՝ յոթ, ինչպես նաև մարզերի՝ ինը ընդհանուր իրավասության դատարաններից պակասեցնել մեկական դատավորներ և ընդհանուր՝ տասնվեց դատավորի կազմով ստեղծել սնանկության գործեր քննող դատարան, որի դատական տարածքը Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքն է /վարչական դատարանների նման՝ ունենալով նստավայրեր մարզերում/: Բացի այդ, նախագծի 4-րդ հոդվածը սահմանելով մասնագիտացված դատարաններ` վարչական և սնանկության գործերով, վերաքաննիչ դատարան է նախատեսել միայն վարչական գործերով, իսկ վճռաբեկ դատարանում` նախատեսել է քաղաքացիական և վարչական պալատ: Այս առումով անհրաժեշտ է կամ նախատեսել սնանկության գործերով վերաքննիչ դատարան, կամ քաղաքացիական վերաքննիչ դատարանի անվանման մեջ ավելացնել <<քաղաքացիական և սնանկության գործեր քննող դատարան>>, իսկ վճռաբեկ դատարանում նախատեսել <<քաղաքացիական, վարչական և սնանկության գործերով պալատ>>: Նախագծի մեջ առկա են որոշակի տերմինային անհամապատասխանություններ, որոնք տարբեր հոդվածներում տարբեր են ձևակերպված: Մասնավորապես` 9-րդ և 10-րդ հոդվածներում հղում է կատարում <<սույն օրենքին>>, սակայն պարզ չէ, թե որ օրենքի մասին է խոսքը, քանի որ նախագծի 2-րդ հոդվածը սահմանում է ՀՀ դատական օրենսգիրք սահմանադրական օրենք (այսուհետ՝ օրենսգիրք): Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգրքի մեջ հստակեցնել տերմինները մեկ ընդհանուր ձևակերպմամբ: Օրենսգրքի նախագծի մեջ սահմանվել է նոր տերմին` <<եզրափակիչ դատական ակտ>>: Մասնավորապես` նախագծի 14-րդ հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է, որ <<Դատարանի եզրափակիչ, իսկ օրենքով նախատեսված դեպքերում նաև այլ դատական ակտերը ենթակա են հրապարակման>>: Ոչ քաղաքացիական, ոչ քրեական, և ոչ էլ վարչական դատավարություններում եզրափակիչ դատական ակտ տերմինը հիմնականում չի կիրառվում: Առկա է <<դատական ակտի եզրափակիչ մաս>> հասկացություն, ինչպես նաև <<վերջնական դատական ակտ>> հասկացություն: Եզրափակիչ դատական ակտ ասելով հիմնական միտքը եղել է այն դատական ակտերը, որոնցով որ ավարտվում են գործի քննությունը: Դրանք են դատարանի վճիռները, դատավճիռները, կարճման որոշումները, որոնք որ ըստ էության լուծում են գործի ընթացքը: Սակայն կան դատական ակտեր, որոնք վերջնական լուծում են` եզրափակում են գործի քննությունը, սակայն ըստ էության չեն լուծում /օրինակ` հայցադիմում, վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելը, ընդունումը մերժելը/: Այս դատական ակտերի հրապարակման կարգ, պայման, ինչպես նաև անհրաժեշտություն չկա: Նմանատիպ կարգավորումներ են հանդիպում նաև օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 1-ին մասում, ըստ որի. <<Դատարանները եզրափակիչ դատական ակտերը կայացնում են հանուն Հայաստանի Հանրապետության>>, և 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասում. << Վերաքննիչ դատարանում եզրափակիչ դատական ակտի դեմ բողոքները քննվում են կոլեգիալ` երեք դատավորի կազմով, իսկ այլ դատական ակտերի դեմ բողոքները՝ միանձնյա, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի>>: Վճիռները և դատավճիռներն իրենց կառուցվածքով բաղկացած են ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից, և գործող պրակտիկայում հիմնականում հրապարակվում է ըստ էության լուծող վերջնական դատական ակտի եզրափակիչ մասը: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի 4-րդ մասում, 16-րդ հոդվածի 1-ին և 18-րդ հոդվածի 2-րդ, ինչպես նաև օրենսգքրի այլ նորմերում հանդիպող նույնաբովանդակ <<եզրափակիչ դատական ակտ>> բառերը փոխել <<գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի եզրափակիչ մաս>> բառերով: Օրենսգրքի նախագծի 15-րդ հոդվածի 6-րդ և 8-րդ մասերում օգտագործվում է <<սուրդոթարգմանիչ>> բառը, որը հայերեն չէ: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 6-րդ և 8-րդ մասերում <<սուրդոթարգմանիչ>> բառը փոխել հայերեն տարբերակով կամ օգտագործել <<համապատասխան մասնագետի>> բառերով: Օրենսգրքի 25-րդ հոդվածում սահմանում է առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարաններում դատավորների թվակազմը և նստավայրերը, որտեղ նշված են հստակ թվեր: 27-րդ հոդվածում սահմանում է մասնագիտացված դատարանների թվակազմը, 31-րդ հոդվածում վերաքննիչ դատարանի թվակազմը, որտեղ օգտագործվում է <<առնվազն>> բառը: Այս առումով պարզ, թե ինչ է նշանակում <<առնվազն>> բառը: Այսինքն ինչ-որ ձևով նախատեսվում է թվակազմի ավելացում, որը հստակ չէ, թե ինչպես, քանի որ այդ ամենը պետք է վերջնական սահմանված լինի օրենքով: Իսկ եթե կա նմանատիպ որևէ կարգավորում, ապա այն պետք է նախատեսվի նաև առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանների համար: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենքի միատեսակ կիրառման համար օրենսգրքի 27-րդ և 31-րդ հոդվածներում հանել <<առնվազն>> բառը, կամ օրենսգրքի 25-րդ հոդվածում ավելացնել միաժամանակ հստակեցնել թվակազմն ավելացնելու կարգը և պայմանները: Օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասը նախատեսում է , որ. <<Առաջին ատյանի և Վերաքննիչ դատարանի նախագահի կողմից արձակուրդի կամ գործուղման մեկնելիս իրեն փոխարինող չնշանակելու, ժամանակավոր անաշխատունակության, լիազորությունների կասեցման, դադարման կամ դադարեցման դեպքերում նրան փոխարինում է տվյալ դատարանի այն դատավորը, ով տվյալ ատյանի դատարանում ունի դատավորի պաշտոնավարման առավել երկար փորձառություն>>: Տվյալ դեպքում պարզ չէ, թե տվյալ ատյանի դատարան ասելով հասկացվում է նույն դատարանի դատավորը, թե նույն ատյանի այլ դատարանների դատավորներ ևս: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 35-րդ հոդվածի 4-րդ մասում <<տվյալ ատյանի դատարանում>> բառերից հանել <<ատյանի>> բառը: Օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը կարգավորում է դատավորի ինքնաբացարկի հարցը, որի 2-րդ մասի 4-րդ կետում սահմանում է <<դատավորի մերձավոր ազգականը>> հասկացությունը: Գործող օրենսգրքի 91-րդ հոդվածում մանրամասնած է, թե ովքեր կարող են լինել մերձավոր ազգական: Տարբեր օրենքներում և այլ նորմատիվ ակտերում տրված է մերձավոր ազգականի տարբեր ձևակերպումներ և սահմաններ: Օրենքի միատեսակ կիրառման առումով անհրաժեշտ եմ գտնում սույն օրենսգրքով հստակացնել և սահմանել մերձավոր ազգականների կազմը, իսկ մյուս իրավական ակտերում համապատասխանեցնել կամ հղում կատարել սույն օրենսգրքին: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 67-րդ հոդվածում ավելացնել 5-րդ մաս, որտեղ սահմանել մերձավոր ազգականների կազմը: Օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը կարգավորում է ընդհանուր ժողովի հանձնաժողովների ձևավորումը, որի 5-րդ մասը սահմանում է, որ <<Ուսումնական հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվում է 6 անդամ, որոնցից մեկը՝ վճռաբեկ դատարանից, երկուսը՝ վերաքննիչ դատարանից, երեքը՝ առաջին ատյանի դատարաններից՝ պահպանելով մասնագիտացման համաչափությունը>>: Մասնագիտական համաչափության առումով առկա է քրեական, քաղաքացիական, վարչական և սնանկության մասնագիտացումներ, սակայն առաջին ատյաններից նախատեսվում է երեք անդամ: Այս առումով պարզ չէ, թե որ մասնագիտացումից պետք է ընտրվի, հետևաբար անհրաժեշտ է հանձնաժողովի կազմը ավելացնել մեկով և հետևաբար առաջին ատյաններից ընդգրկել չորս անդամ: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 86-րդ հոդվածի 5-րդ մասում <<6 անդամ>> բառերը փոխել <<7 անդամ>> բառով, իսկ <<երեքը՝ առաջին ատյանի դատարաններից>> բառերը փոխարինել <<չորսը՝ առաջին ատյանի դատարաններից>> բառերով: Ինչ վերաբերվում է նախագծում առաջարկվող դատարանների աշխատակազմերի իրավասություններին, ապա գտնում եմ, որ ավելի նպատակահարմար և գործնական է այս պահին գործող Դատական Դեպարտամենտի կառուցվածքը /իհարկե անվանումը փոխելով/: Քանի որ 1999թ-ից մինչև 2006թ-ը առանձին աշխատակազմերի միջոցով հնարավոր չէր արդյունավետ ապահովել դատարանների նյութատեխնիկական հագեցվածությունը և միասնական պրակտիկայի ձևավորումը: Բացի այդ ներկայիս գործերի ծավալների, բաշխման կարգի, քննության ընթացքի /համակարգչային ձայնագրում, գործերի համակարգչային ներմուծում/, դատական ծառայողների ընդհանուր գործնեության վերահսկողության առումով նպատակահարամար է մեկ միասնական կենտրոնական մարմնի գոյությունը: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԵՐԵՄ ԵՍՈՅԱՆ

ԵՐԵՄ ԵՍՈՅԱՆ

29.10.2017

Օրենսգրքի 67-րդ հոդվածը կարգավորում է դատավորի ինքնաբացարկի հարցը, որի 2-րդ մասի 4-րդ կետում սահմանում է <<դատավորի մերձավոր ազգականը>> հասկացությունը: Գործող օրենսգրքի 91-րդ հոդվածում մանրամասնած է, թե ովքեր կարող են լինել մերձավոր ազգական: Տարբեր օրենքներում և այլ նորմատիվ ակտերում տրված է մերձավոր ազգականի տարբեր ձևակերպումներ և սահմաններ: Օրենքի միատեսակ կիրառման առումով անհրաժեշտ եմ գտնում սույն օրենսգրքով հստակացնել և սահմանել մերձավոր ազգականների կազմը, իսկ մյուս իրավական ակտերում համապատասխանեցնել կամ հղում կատարել սույն օրենսգրքին: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 67-րդ հոդվածում ավելացնել 5-րդ մաս, որտեղ սահմանել մերձավոր ազգականների կազմը: Օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը կարգավորում է ընդհանուր ժողովի հանձնաժողովների ձևավորումը, որի 5-րդ մասը սահմանում է, որ <<Ուսումնական հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվում է 6 անդամ, որոնցից մեկը՝ վճռաբեկ դատարանից, երկուսը՝ վերաքննիչ դատարանից, երեքը՝ առաջին ատյանի դատարաններից՝ պահպանելով մասնագիտացման համաչափությունը>>: Մասնագիտական համաչափության առումով առկա է քրեական, քաղաքացիական, վարչական և սնանկության մասնագիտացումներ, սակայն առաջին ատյաններից նախատեսվում է երեք անդամ: Այս առումով պարզ չէ, թե որ մասնագիտացումից պետք է ընտրվի, հետևաբար անհրաժեշտ է հանձնաժողովի կազմը ավելացնել մեկով և հետևաբար առաջին ատյաններից ընդգրկել չորս անդամ: Այս առումով, առաջարկում եմ օրենսգքի 86-րդ հոդվածի 5-րդ մասում <<6 անդամ>> բառերը փոխել <<7 անդամ>> բառով, իսկ <<երեքը՝ առաջին ատյանի դատարաններից>> բառերը փոխարինել <<չորսը՝ առաջին ատյանի դատարաններից>> բառերով: Ինչ վերաբերվում է նախագծում առաջարկվող դատարանների աշխատակազմերի իրավասություններին, ապա գտնում եմ, որ ավելի նպատակահարմար և գործնական է այս պահին գործող Դատական Դեպարտամենտի կառուցվածքը /իհարկե անվանումը փոխելով/: Քանի որ 1999թ-ից մինչև 2006թ-ը առանձին աշխատակազմերի միջոցով հնարավոր չէր արդյունավետ ապահովել դատարանների նյութատեխնիկական հագեցվածությունը և միասնական պրակտիկայի ձևավորումը: Բացի այդ ներկայիս գործերի ծավալների, բաշխման կարգի, քննության ընթացքի /համակարգչային ձայնագրում, գործերի համակարգչային ներմուծում/, դատական ծառայողների ընդհանուր գործնեության վերահսկողության առումով նպատակահարամար է մեկ միասնական կենտրոնական մարմնի գոյությունը:

See more